آنالیز طراحی و برنامه های کاربردی لیزر بال بار برای دقت کالیبراسیون ماشینهای چند محور
22 صفحه در قالب word
چکیده :
روشهای معمول برای اندازه گیری خطای حجمی از مختصات دکارتی ماشین ابزار با استفاده از یک گام سنج یا تداخل سنج لیزر وقت گیر است. برای ماشینهای چند محور که اسپیندل مستواند نوسان کند, کالیبراسیون خطای حجمی حتی سختتر است.
در این تحقیق یک لیزر بال بار سه بعدی جدید (3D-LBB) برای راهاندازی و اندازهگیری سریع موقعیت ابزار نسبت به میز کار در هر نقطه کاری از ماشین چند محور توسعه داده شده است.دستگاه شامل استفاده از یک لیزر بال بار و دو انکودر لیزری دورانی برای تشخیص مسیر هدف در سیستم مختصات کروی است. طراحی ابزار مورد بحث است و ویژگیهای خطا برای ارتقاء دقت دستگاه تجزیه و تحلیل شدهاند.برنامههای کاربردی برای اندازهگیری خطای حجمی یک روبات و دو نوع از ماشین ابزار ,قابلیت دقت بالای لیزر بال بار سه بعدی را نشان میدهد.
معرفی
تکنیک انجام تست دقت ماشین ابزار CNC میتواند در خیلی از استانداردها مانندISO230 یا ASME B5.54(1993) یافت شود.اکثر ابزارهای اندازهگیری خطی موجود تک بعدی هستند. مانند تداخل سنج لیزر یا گام سنج. برای تست دایرهای در حرکت دو بعدی به طور مشخص در ISO230-4(1998) آمده است.بعضی ابزارها مانند دابل بال بار (DBB) توسط(Bryan1982) و (Burdekin و jwye 1992) ودر آخرین لیزر بال بار
(LBB) توسط (Ziegert و Mize , Schmitz و Ziegert 2000 ) توسعه داده شدند. اگرچه این ابزار ها قادر به اندازهگیری خطای دو محور هستند اما آنها هنوز تنها به یک بعد حساس هستند.
برای اندازهگیری خطای حجمی ماشین ابزار,روشهای زیادی برای تشخیص 21 خطای جزئی وجود داردو سپس از روش ماتریس انتقال همگن (HTM) یا روش آنالیز حرکتی (Soons,Theuws,و Schellenkens 1992) برای خطاهای فضایی در حالت خاموشی خط (OFF-LINE) استفاده میکنند.وانگ , در سال 2000 مطابق استاندارد ASME B5.54 برای اندازهگیری خطای حجمی به طور مستقیم عمل کرد. استاندارد یک لیزر داپلر تغییر مکان سنج (LDDM) و یک آینه تخت بزرگ برای اندازهگیری چهار قطر بدنه و ارزیابی خطای حجمی با استفاده از روش برداری را بکار میگیرد.استاندارد صرفه جویی در زمان است اما تنها برای سختی ماشینهای cnc نوع سریالی معتبر است.
ماشین ابزار های شش محور برای انعطاف پذیری در پنج محور حرکتی توجه بیشتری را جلب میکنند
(Patel و Ehman 1997). به هر حال با توجه به نوسان اسپیندل در جهات Pitch و yaw بیشتر سنسورها نیازمند به ایجاد امکان اندازهگیری حرکت حجمی هستند. (Parenti و Gregorio 1999) . به هر حال در عمل این تجهیزات برای اجرا در صنعت خیلی گران قیمت هستند . تا کنون بعضی سیستم های ردیابی لیزری خوب (LTSs) طراحی شده در سیستم مختصات کروی وجود دارد که مستقیما میتواند خطای حرکت سه بعدی را تشخیص دهد. (API 2002) . این سیستم در یک مسیر فعال در حال کار باید اجرا شود که نیاز به سنسور بازخورد و سرو کنترل برای ردیابی زمان واقعی هدف در حال حرکت دارد.این سیستمها نیاز به سیستمهای کنترل خیلی سریع و در نتیجه هزینه خیلی زیاد دارند.
یک طراحی جدید که مزایای LBB و LTSs را ادغام میکند در این تحقیق برای اندازهگیری سه بعدی اجسام در حال حرکت در زمان واقعی آمده است . این سیستم لیزر بال بار سه بعدی (3D-LBB) نام گذاری شده که بر اساس اصل مختصات کروی شامل تنها یک دستگاه اندازهگیری خطی لیزری دقیق و دو انکودر چرخشی لیزری دقیق در حلقه پایه با یک بال بار قابل تغییر طول میباشد. در این صورت یک چنین سیستمی میتواند با یک کلگی مغناطیسی توسط هر هدف در حال حرکت سه بعدی تغییر طول دهد و حرکت آزادانه در فضا داشته باشد .این سنسورها به طور همزمان موقعیت گوی را ضبط کرده و تبدیل به مختصات دکارتی در زمان واقعی میکنند.سیستم توسط یک تداخل سنج لیزری HP کالیبره میشود که دقت سیستم میتواند جبران شده باشد و به درجه بالاتری ارتقاء یابد. از آنجائیکه این سیستم در حالت غیر فعال در فضای سه بعدی اجرا شده, هزینه ارزان است.
اصل طراحی لیزر بال بار سه بعدی (3D-LBB)
طراحی سازه
شکل 1 پیکربندی سیستم 3D-LBB را نشان میدهد. سیستم در مختصات کروی ساخته شده که مرکز نصب حلقه مبدا (O) است.لوله تلسکوپی قابل تغییر طول (ساخته شده از الومینیوم الیاژی سخت کاری شده در سطح داخلی) روی مرکز حلقه نصب شده که میتواند بسته به طول شعاع حرکت در دو یا سه بخش طراحی شده باشد. بین لوله داخلی و خارجی در یک جفت کشویی یک یاتاقان خطی در انتهای لوله خارجی و یک یاتاقان کشویی کوپر(مسی) در نزدیکی انتهای لوله داخلی به صورت ثابت برای جلوگیری از حرکت جانبی در هنگام تغییر طول میله نصب شده است.
حرکت 3D-LBB بوسیله انتهای دقیق گوی ایجاد میشود که میتواند توسط یک سوکت مغناطیسی که با هر جسم در حال حرکتی حمل میشود کشیده شده باشد.حرکت شعاعی گوی (R) توسط یک سیستم اندازهگیری خطی لیزری سایز کوچک مشخص شده که پرتو از میان لوله تلسکوپی عبور میکند و بوسیله یک بازتابنده (رفلکتور) در انتهای میله به عقب بازتابیده میشود .یک قطعه فولاد ضد زنگ مخروطی بازتابنده و میله را به هم متصل میکند که اجازه چرخش زاویهای وسیعتر بین سوکت مغناطیسی و میله را میدهد. برای کاهش وزن سیستم یک سیستم لیزر خطی ممکن است خیلی کمتر مورد نیاز باشد . این طرح ما بود. بنابراین به یک مغیاس فشرده لیزر داپلر ( مدل 109N LDS ساخته شده توسط شرکت Optodyne ) با ثبات طول موج تا 0.1ppm و دقت سیستم تا 1.0ppm تغییر داده شد.
حرکت Picth (θ) و yaw (Ф) در میله با توجه به پایه حلقه توسط دو انکودر دوار لیزری دقیق (مدل k-1 ساخته شده توسط شرکت کانن ) مشخص شده است. هر انکودر مغیاس خیلی خوب از 81,000 ppr با یک برد تقسیم داخل کننده
(interpolator ) 16-di (مدل 2-16 ) اضافه دارد که رزولوشن میتواند به یک آرک در ثانیه (arc-sec ) برسد.
ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است
متن کامل را می توانید در ادامه دانلود نمائید
چون فقط تکه هایی از متن برای نمونه در این صفحه درج شده است ولی در فایل دانلودی متن کامل همراه با تمام ضمائم (پیوست ها) با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است
پیش بینی ها می توانند برای دوره های زمانی کوتاه مدت یا بلند مدت انجام پذیرند. ذکر این نکته لازم است که هرچه انحراف و خطای پیش بینی بیشتر باشد، نشان دهنده عدم صحت اطلاعات مورد نیاز و عدم برنامه ریزی صحیح توسط مدیریت شرکت مزبوراست. حال آنکه درصنعت و تولید محصول استراتژیکی نظیر قند و شکر که نقش مهمی در سلامت افراد ایفا می کند با توجه به مطالب قید شده می توان موضوع را به شکل ذیل تعریف نمود :
“بکارگیری و مقایسه روشهای سری زمانی در افزایش دقت پیش بینی تقاضا برای محصولات شرکت قند شیروان”
شامل 44 اسلاید powerpoint
این فایل درقالب ورد و قابل ویرایش در 70 صفحه می باشد .
دانلود پایان نامه تاثیر برخی از عوامل فیزیولوژیکی بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی
در طول تاریخ مدون، همواره انسان تلاش کرده تا برتری خود را بر دیگر همنوعان نشان دهد و تا حدودی بر نیروها و عوامل طبیعی تسلط یابد و برای این منظور از اندیشه، خرد و نیروی بدنی استفاده کرده است. گستره تاریخ دیرینه بشر سرشار از منازعات و تلاش های طاقت فرسایی است که ضامن بقای وی در عرصه زندگی شده است. در گذشته انسان برای دفاع یا تهاجم، به نبردهای تن به تن با دیگران می پرداخت. بعدها که این شیوه در جدال های انسانی منسوخ شد، نبرد تن به تن انسانها، با پیروی از قوانین و مقررات، در قالب ورزشها جای گرفت (۱).
بررسی سطح آمادگی ورزش کاران برای برنامه ریزی و ارتقای کمی و کیفی عملکرد ورزشی ضروری است. آنان همواره به دنبال به کار گیری بهترین شیوه تمرینی هستند که از پشتوانه علمی برخوردار باشد تا بتوانند به نتایج و پیروزی های ارزشمند و چشمگیر دست یابند (۱۴).
از سال ۲۰۰۰ میلادی که تغییرات زیادی در قوانین بسکتبال روی داده است. سرعت بازی نیز افزایش یافته. تغییرات شامل چهار کوآرتر ده دقیقه ای بازی که قبلا در دو نیمه ۲۰ دقیقه ای انجام می شد و تغییر در قانون نگه داری و حفظ توپ در نیمه زمین خودی که از ۱۰ ثانیه به ۸ ثانیه تنزل یافت و همچنین مالکیت توپ تا زمان قبل از پرتاب شوت به حلقه در زمان بازی از ۳۰ ثانیه به ۲۴ ثانیه تنزل یافت، این موارد باعث افزایش سرعت بازی و نهایتا خستگی بیشتر بازیکنان شده است، ضمنا نیازهای مشخص فیزیولوژیکی بسکتبال مدرن ضرورت رویکردی جدید را برای توسعه و پیشرفت در تخصیص برنامه تمرینات بدنی مناسب پیشنهاد می کند (۱۴).
اگر چه در کشور ما نیز گام های مثبتی در زمینه ی بهبود ورزش ها برداشته شده است، اما کافی نیست و باعث عقب ماندن ورزش در کشور ما نسبت به جوامع دیگر شده است. یکی از جنبه های بارز پیشرفت و موفقیت در هر رشته ورزشی، شناخت عوامل موثر در قهرمانی و نیز آگاهی مربیان از ویژگی ها و خصوصیات بدنی و ظرفیت های عملکردی موثر در موفقیت های ورزشی است و عدم آگاهی مربیان از توانایی ها و قابلیت های ورزش کاران موجب شده است که انرژی و زمان هدر رفته،و هزینه های گزاف را به دنبال داشته باشد. امروزه افراد بیشماری از همه ی رده های سنی در انواع فعالیت های ورزشی شرکت می نمایند (۱۴) و به تبع ان نیز تماشاچیان رو به فزونی می باشد. فروش تجهیزات ورزشی در حال پیشرفت است، اطلاع رسانی وقایع و رویداد های ورزشی در سطح جهان گسترش یافته، به گونه ای که در هر گوشه ای ازجهان، به سهولت و راحتی می توان تولیدات را پی گیری کرد.
همچنین، با پیدایش رایانه و استفاده همه جانبه از آن در علوم و صنایع گوناگون، سرعت پیشرفت در آنها به طور سرسام آوری فزونی یافته است. برای بالا بردن کمیت و کیفیت اجرای مهارت های ورزشی به خصوص در قهرمانان باید به قابلیت های جسمانی مورد نیاز آنها و میزان تقویت هر یک توجه خاصی مبذول داشت، چراکه، بهبود هریک از این قابلیت ها به نوبه ی خود اثر مثبتی بر اجرای مهارت های ورزشی خواهد داشت.
اغلب پژوهش ها نشان داده اند که سیستم های انرژی زایی از عوامل مهم و اساسی در توسعه مهارت ورزشی به شمار می رود و اهمیت این عوامل در بسکتبالیست ها به دلیل شرایط کاری آنها بر کسی پوشیده نیست لیکن آنچه نیاز به شناخت و درک بیشتر دارد چگونگی ارتباط این قابلیت ها و عوامل با مشخصات فیزیولوژیکی، ساختاری و نقشی است که هریک از آنها به عهده دارد.
برای ترقی و پیشبرد علوم، پژوهش های علمی-کاربردی ضروری است تربیت بدنی و علوم ورزشی هم از این قاعده مستثنی نیست. با توجه به اهمیت تربیت بدنی و تاثیرات آن در جامعه، توجه بیشتر به پژوهش ضروری به نظر می رسد. فعالیت های علمی با پشتوانه طرح های پژوهشی، حرکتی اساسی بوده و تاثیر بسیار مهمی در جهت تطبیق آن با نیاز واقعی جامعه دارد. بسکتبال از جمله ورزش هایی است که علی رغم پژوهش های متعدد، هنوز مشکلات علمی در آن وجود دارد.
تکامل و تداوم رشته ای مثل بسکتبال در طول تاریخ با ویژگی هایی از جمله، دقت، قدرت و تمرکز جهت اجرای مهارتهای آن و همچنین کم خطر بودن آن نسبت به دیگر رشته های ورزشی موجب جلب و جذب ورزشکاران زیادی به این رشته ورزشی شده است. این جذابیت در طول سالها موجب تکامل این رشته ورزشی شده و به شکل امروزی با قانون های مدون قابل اجرا است. این دیدگاه که می شود از طریق بالا بردن مهارتهای ورزشی این رشته موجب افزایش و نتیجه بازی شد، موجب انگیزه و فکر جدید برای از بین بردن متغیرهای مزاحم این ورزش است. ما می خواهیم در مسابقات (بسکتبال) امتیاز بیشتری بگیریم بنابراین می توانیم از طریق حذف و تعدیل، متغیرهایی مثل خستگی به این نتیجه دلخواه برسیم. غلظت لاکتات خون، ضربان قلب بالا و فشار خون یکی از این متغیرهای مزاحم است که در این پژوهش می خواهیم اثر آن را بر روی یک مهارت بسکتبال مورد ارزیابی قرار دهیم.
بسکتبال ورزش ادامه داری است که نیاز به سرعت، شتاب، حرکات انفجاری نظیر حرکت ارتجاعی (ریباند از حلقه)، دریبل و شوت پرشی، بلاک کردن، شوت، توقف های ناگهانی، سرعت بالا، حرکاتی منفجرانه و مکرر دارد (۲۶).
هنگامی که بحث بسکتبال به میان می آید. موضوع شاخص خستگی (غلظت لاکتات خون) که یکی از عوامل کاهش عملکرد بسکتبالیست ها است مطرح می شود. همیشه بازیکنان سعی می کنند که با کمترین صرف انرژی و با حداکثر دقت مطلوب به کارآیی خود کمک کنند. این دقت موجب افزایش امتیازات نهایی بازیکنان و همچنین امتیازات تیمی می گردد. در حال حاضر با تغییر قوانین بسکتبال از دو نیمه بازی در وقت فعال به چهار کواتر وقت بازی، هم باعث افزایش سرعت بازیکنان شده و هم موجب توجه به عملکرد استقامتی است که آن نیز توجه به تاخیر انداختن خستگی شده است.
در تمرینات غیر اصولی و کاهش آب بدن که باعث کاهش رشد جسمانی، کاهش حجم پلاسما، کاهش برون ده قلبی، از دست دادن الکترولیتها دیده می شود و علاوه بر این تعادل جسمی بسکتبالیست ها را مختل می کند و درصد دقت در مهارتهایی مثل شوت، پاس،دریبل را کاهش دهد (۶). از طرف دیگر آماده سازی ورزشکار برای حرکاتی که نیاز به دقت و کنترل حرکتی دارد به عواملی مانند آماده سازی، سازگاری محرک – پاسخ بستگی دارد.
مربیان بسکتبال آزمایشات مهارت را برای ارزیابی سطح مهارت بازیکنان نشان وهمچنین برای پیش گویی موفقیت های آینده بکار می برند. پیش بینی سطح اسیدلاکتیک و بعبارتی غلظت لاکتات خون می تواند به سطح و مقدار خستگی عضلانی حاصل از کار سخت تمرین و اجراهای متوالی و تکراری حرکات بسکتبال مثل رفت و برگشت های سریع، اجرای شوت جفت، پاسها، ریباندهای تخته حلقه و غیره را تعیین کند.
این سطح از خستگی عضلانی که نتیجه تجمع لاکتات است ممکن است باعث عملکرد ضعیف در دقت مهارتها شود. مهارتهایی مثل پاس، شوت، پرتاب آزاد در جریان بازی بشود. بیشتر امتیازات حاصل از این بازی (بسکتبال) در شرایط حساس و دقایق پایانی کوآرترها بدست می آید. این امتیازات، فوق العاده حساس بوده و نتیجه بازی را که نتیجه ماهها و سالها تمرین و مهارت در این رشته است، تعیین می کند. اهمیت و ضرورت تعیین سطح اسیدلاکتیک بدن که نوعی خستگی جسمانی است می تواند تناسب موجود در تمرینات را توجیه کند. این تناسب یعنی درصد زمان تمرین که برای اجرای مهارتهای مختلف بسکتبال می تواند برنامه ریزی شود.
از خصیصه های مختلف ورزشی بسکتبال سرعت است که می تواند دقت را تحت شعاع قرار دهد و از متغیرهای مزاحم مهم اجرای حرکات سرعتی، تجمع اسیدلاکتیک در بدن می باشد، لذا با وجود خستگی ناشی از اسیدلاکتیک اجرای بهینه پرتاب آزاد بسکتبال که نیاز به دقت دارد نیز تحت الشعاع آن قرار می گیرد.
پژوهش های کمی، در رابطه با خستگی بسکتبالیست ها و دقت و کنترل حرکتی آنها انجام شده است و لذا به جهت اهمیت و ضرورت پژوهش در این زمینه می بایست عوامل و متغییر های دخالت کننده در اینجا تا حد ممکن مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به اینکه بسکتبال رشته ای است پر تحرک، سریع و انتزاعی و با قابلیت های حرکتی و مهارتی ورزشکار در تقابل است و در عملکرد آنها اثر دارد می بایست عوامل آن مورد بحث و بررسی قرار گیرد همانطور که می بینیم در بخش های مرتبط با استراتژی بازی آن، مثل تاکتیک های حمله و دفاع تحقیقات زیادی صورت گرفته و کتاب های زیادی نوشته شده است.
نوع تمرینات بسکتبال و روش های مختلف تمرینی (۶) از جمله سرعت، شتاب، چابکی، انعطاف پذیری می بایست به بهترین شکل ممکن تقویت شود. البته عواملی مثل دقت، هماهنگی، ریتم، تعادل نیز مورد توجه و ضروری است. تغییرات پی در پی در قوانین بسکتبال موجب سرعت بیشتر این بازی شده است که انگیزه ی لازم را برای به اجرا در آوردن روش های علمی مختلف برای کسب پیروزی در آن به وجود
می آورند. از آنجائیکه آمادگی جسمانی در بسکتبالیست ها از اهمیت زیادی برخوردار است، باید افزایش توانایی های بدن به بهترین شکل در تمرینات مورد توجه قرار گیرد. جذابیت های این رشته ورزشی حتی در سطح جهانی موجب شده که آموزش تکنیک ها و تاکتیکها، حتی از سنین کودکی آغاز شود. نمونه بارز آن مینی بسکتبال در سطوح پیش دبستانی و دبستانی است.
برای مسابقات آموزش و پرورش در سطوح قهرمانی و دانش آموزی، برای مربیان و معلمان و اعضای فدراسیون بسکتبال و کمیته های مرتبط ضرورت و کاربرد دارد.
هدف کلی
هدف کلی این پژوهش: بررسی تاثیر برخی از عوامل فیزیولوژیک بر دقت پرتاب آزاد در بسکتبالیست های منتخب استان مازندران با سابقه تمرینی متوسط ۷ سال می باشد.
اهداف اختصاصی
۱- بررسی تاثیر افزایش غلظت لاکتات خون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
۲- بررسی تاثیر افزایش ضربان قلب بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
۳- بررسی تاثیر افزایش فشارخون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
۱- افزایش غلظت لاکتات خون پس از تمرین شدید، اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
۲- افزایش ضربان قلب بالا پس از تمرین شدید، اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
۳- افزایش فشار خون بالا پس از تمرین شدید، اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
۱- دمای سالن مورد آزمایش.
۲- رطوبت نسبی سالن.
۳- نور کافی در سالن.
۴- سابقه ورزشی.
۵- محدوده جغرافیایی آزمودنی ها.
۱- آزمودنی ها از سلامت کامل برخوردار بودند و هیچ گونه بیماری نداشته اند.
۲- آزمودنی ها در اجرای آزمون ها نهایت سعی و تلاش خود را بکار بردند.
۳- آزمودنی ها تلاش یکسانی را در هر دو مرحله ی پیش آزمون و پس آزمون داشته اند.
۴- آزمودنی ها توصیه های تغذیه ای ودارویی پژوهشگر را اجرا نمودند.
۱- موضوع در سطح منطقه ای مورد بررسی قرار گرفته است.
۲– عدم کنترل شرایط روحی- روانی مناسب برای بسکتبالیست ها.
۳ – عدم کنترل مصرف دارو و تغذیه علی رغم توصیه های مکرر پژوهشگر.
۱- پرتاب آزاد در بسکتبال: در مواقعی از شرایط بازی بسکتبال که بر روی مهاجم خطای عمدی و یا سهوی صورت می گیرد در منطقه ذوزنقه جریمه ای برای تیم گذاشته می شود که به آن پرتاب آزاد گفته می شود.
۲- غلظت لاکتات خون: به آستانه ای از تحمل بدن در شرایط و کار سخت بدنی گفته می شود که مقدار آن در بافت بدن و سپس در جریان خون به مقدار بالایی در حدود ۸ میلی مول/لیتر برسد که به آن خستگی ناشی از مقدار غلظت لاکتات خون گویند(۸).
۳- فشار خون بالا: فشار خون،فشاری است که به دیواره عروق وارد می کند.معمولااین واژه به فشار خون سرخرگی اشاره دارد.فشارخون بوسیله دومقدار،یعنی فشارخون سیستولی و دیاستولی بیان می شودکه عدد بزرگتر فشارخون سیستولی است این فشار،نشانه بالاترین فشار سرخرگی است که برابربا سیستول بطنی قلب است(۱۰).
۴- ضربان قلب بالا: درشرایط سخت بازی بسکتبال مثل رفت وبرگشت های سریع برای حمله وضد حمله، یا برگشت های بعد ازحمله، درشرایط دفاع، یادفاع پرس بسکتبال، بازیکنان به شدت فعالیت جسمی دارندکه می تواند باعث افزایش شدید ضربان قلب گردد.این افزایش شدیدضربان قلب با بوجود آمدن موقعیتی مثل پنالتی، می تواند روی دقت پرتاپ توپ بسمت حلقه اثر گذار باشد.
۵- اسید لاکتیک:
- یک ترکیب شیمیایی سه کربنه است که در اثر فرآیند گلیکولیز بی هوازی تولید می گردد (۲۷).
- آستانه بی هوازی فردی بالاترین حجم اکسیژن مصرفی است که میتواند طی یک دوره زمانی بدون آن که افزایش انباشتگی غلظت لاکتات خون ادامه یابد حفظ شود (۸).
۶- سیتولیزوزومی: خودخواری سلول وتجزیه آن.
۷- ریباند: باز پس گرفتن توپ از سبد بسکتبال را گویند.
۸- کوارتر: بسکتبال ۴۰ دقیقه است که به چهار وقت ده دقیقه ای تقسیم می شود هر ده دقیقه را یک کوارتر می نامند.
۹- گارد: رهبر یا لیدر تیم که بازی گردان در بسکتبال است.
۱۰- فوروارد: کسی که در پست جلو بازی می کند و حمله کننده تیم محسوب می شود.
۱۱- سنتر:کسی که در منطقه Zone (زوزنقه) بسکتبال بازی می کند.
۱۲- EPI: شاخص آمادگی غیرهوازی تست پله هاروارد
۱۳- vo2max: حداکثر اکسیژن مصرفی در دقیقه در کیلوگرم عضله
۱۴- vo2peak: اوج اکسیژن مصرفی در دقیقه در کیلوگرم عضله
این فصل شامل مبانی نظری و پیشینه پژوهش می باشد که در آن مواردی چون فیزیولوژی بسکتبال، اسیدلاکتیک، ضربان قلب بالا، دقت و کنترل بحث می شود و در ادامه به پژوهشهای قبلی انجام شده داخلی و خارجی در رابطه با اثرات غلظت لاکتات خون پرداخته می شود. آن چیزی که بیشتر جلب توجه می کند نبود پژوهشهای داخلی در رابطه با اثر غلظت لاکتات خون و ضربان قلب و فشار خون بالا بر روی دقت پرتاب آزاد است که نیاز بیشتر به پژوهش در مورد آن ضروری است. از آن مهم تر نیز نبود پژوهش یا کمبود آن در منابع خارجی است که فقط در رابطه با پاس بسکتبال و آنهم در ارتباط با خستگی ناشی از شرایط بازی، در پاس بسکتبال است. ضرورت و اهمیت پژوهش در زمینه بسکتبال نیز اهمیت خاص دارد چراکه یکی از بازیهای پر طرفدار ومهیج در دنیا است و نتایج آن نیز به همان نسبت اهمیت دارد، حال اگر بازی به شرایط بحرانی در دقایق پایانی برسد و نتیجه دو تیم به پرتاب آزاد منتهی شود،پرتاب گل موفق ویا ناموفق بازیکنان سرنوشت ساز خواهد بود،بدین لحاظ مهم است که مربیان و تمرین دهندگان مطلع باشند که تمرین پرتاب آزاد در شرایط سخت بدنی چقدر میتواند در نتیجه بازی موثر باشد از این طریق مربی
می تواند استراتژی بازی را تعیین کند.
فصل اول: مقدمه و معرفی پژوهش
مقدمه ۳
بیان مسئله ۵
اهمیت و ضرورت پژوهش ۷
هدف های پژوهش ۷
فرضیه های پژوهش ۸
پیش فرض های پژوهش ۸
محدودیت های پزوهش ۸
تعریف واژه ها و اصطلاحات پژوهش ۹
فصل دوم: پیشینه پژوهش
مقدمه ۱۲
مبانی نظری پژوهش ۱۲
فیزیولوژی بسکتبال ۱۲
حداکثر اکسیژن مصرفی ۱۴
اسید لاکتیک در تمرینات بسکتبال ۱۵
میزان درک فشار ۱۶
انباشتگی اسید لاکتیک ۱۶
سرعت دفع اسید لاکتیک ۱۷
کنترل اسید لاکتیک هنگام فعالیت ۱۷
مفهوم خستگی و مفهوم غلظت لاکتات خون بالا ۱۸
مفهوم ضربان قلب بالا ۲۴
مفهوم فشار خون بالا ۲۵
مفهوم دقت ۲۶
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
مقدمه ۳۱
روش پژوهش ۳۱
جامعه آماری پژوهش ۳۱
متغیرهای پژوهش ۳۱
متغیرها مستقل ۳۱
متغیرهای وابسته ۳۲
ابزار و وسایل اندازه گیری مورد استفاده در پژوهش ۳۳
اندازه گیری ویژگی های بدنی ۳۳
نحوه جمع آوری اطلاعات ۳۴
افزایش غلظت لاکتات خون ۳۵
افزایش ضربان قلب ۳۵
افزایش فشار خون ۳۵
روشهای آماری ۳۵
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل یافته های پژوهش
مقدمه ۳۸
آمار توصیفی ۳۹
تجزیه و تحلیل داده ها ۳۹
بررسی توصیفی داده ها ۴۱
آمار استنباطی ۴۸
بررسی فرضیه ها ۴۹
آزمون فرضیه ها ۵۱
فصل پنجم بحث و نتیجه گیری
مقدمه ۵۵
خلاصه پژوهش ۵۵
بحث و نتیجه گیری ۵۷
پیشنهاد برخاسته از پژوهش ۶۰
پیشنهاد های پژوهش ۶۱
منابع ۶۲
فارسی ۶۲
خارجی ۶۳
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-3 پژوهشهای انجام شده در خارج کشور............ 28
جدول 1-4 - میانگین، سن، قد، وزن، درصد چربی،VO2MAX، EPI آزمودنی ها 39
جدول 2-4- پست بازیکنان بسکتبال ..................... 40
جدول 3-4- سابقه بازی بازیکنان بسکتبال............... 40
جدول 4-4 - مقایسه میانگین ضربان قلب پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و تجربی.................................................... 43
جدول 5-4 - مقایسه میانگین فشار خون پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و تجربی............................................... 44
جدول 6-4 - مقایسه میانگین غلظت لاکتات خون پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و تجربی............................................... 46
جدول 7-4 - آزمون کلموگرو اسمیرنف پیش آزمون آزمودنی ها 48
جدول 8-4 - آزمون کلموگرو اسمیرنف پس آزمون آزمودنی ها 49
جدول 9-4 - آزمون کلموگرو اسمیرنف پرتاب آزاد موفق پیش و پس آزمون گروه کنترل و تجربی............................................. 50
جدول 10-4 - میانگین متغییر های وابسته پرتاب های آزاد موفق پس آزمون در گروه کنترل و تجربی....................................... 50
جدول 11-4 - آزمون برابری واریانس های پس آزمون پرتاب آزاد موفق در گروه کنترل و جربی.............................................. 50
جدول 12-4 – الف: تاثبر تغییرات غلظت لاکتات خون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال 51
جدول 13-4- ب: تاثبر تغییرات ضربان قلب بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال 52
جدول 14-4- ج: تاثبر تغییرات فشار خون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال 53
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
شکل 1-4 - مقایسه میانگین سن آزمودنی در گروه کنترل و تجربی 41
شکل 2-4 - مقایسه میانگین قد آزمودنی در گروه کنترل و تجربی 41
شکل 3-4 - مقایسه میانگین وزن آزمودنی در گروه کنترل و تجربی 41
شکل 4-4 - مقایسه میانگین VO2MAXآزمودنی در گروه کنترل و تجربی 42
شکل 5-4 - مقایسه میانگین EPI آزمودنی در گروه کنترل و تجربی 42
شکل 6-4 - میانگین ضربان قلب پیش آزمون گروه کنترل و تجربی 43
شکل 7-4 - میانگین ضربان قلب پس آزمون گروه کنترل و تجربی 44
شکل 8-4 - میانگین فشار خون پیش آزمون گروه کنترل و تجربی 45
شکل 9-4 - میانگین فشار خون پس آزمون گروه کنترل و تجربی 45
شکل 10-4 - میانگین غلظت لاکتات خون پس آزمون گروه کنترل و تجربی 46
شکل 11-4 - میانگین غلظت لاکتات خون پیش آزمون گروه کنترل و تجربی 47
پیوست ها
پیوست شماره 1- پرسشنامه اطلاعات فردی- پزشکی، سوابق ورزشی
پیوست شماره 2- رضایت نامه گروه تجربی و کنترل
پیوست شماره 3- پروتکل نحوه اندازه گیری غلظت لاکتات خون در آزمایشگاه
پیوست شماره 4- پروتکل اندازه گیری تست شاتل ران
پیوست شماره 5- پروتکل اندازه گیری تست پله هاروارد
پیوست شماره 6- برآورد درصد چربی مردان از طریق جمع چربی زیر پوستی
این فایل آتوکد منحصر به فرد که تنها منحصر به این وبسایت می باشد دارای ویژگی های خاص می باشد :
1- دارای تمامی لایه های کالبدی و تاسیساتی
2- دارای دقت اطلاعاتی 1/5000 که امکان استفاده از آن را برای رشته های طراحی ( طراحی محیط،مهماری منظر و طراحی شهری) را فراهم می کند.
3- کامل ترین و بروزترین نقشه آتوکد منطقه 12 که منطبق بر آخرین تغییرات صورت گرفته می باشد.
برای دانلود تصاویر پیش نمایش فایل و همچنین محتوی راهنمای آن (که تا حدودی نماینگر لایه های تشکیل دهنده آن نیز می باشد) برای روی لینک های زیر کلیک کنید.
فرمت فایل : WORD ( قابل ویرایش ) تعداد صفحات:90
فصل اول: مقدمه و معرفی پژوهش
مقدمه ۳
بیان مسئله ۵
اهمیت و ضرورت پژوهش ۷
هدف های پژوهش ۷
فرضیه های پژوهش ۸
پیش فرض های پژوهش ۸
محدودیت های پزوهش ۸
تعریف واژه ها و اصطلاحات پژوهش ۹
فصل دوم: پیشینه پژوهش
مقدمه ۱۲
مبانی نظری پژوهش ۱۲
فیزیولوژی بسکتبال ۱۲
حداکثر اکسیژن مصرفی ۱۴
اسید لاکتیک در تمرینات بسکتبال ۱۵
میزان درک فشار ۱۶
انباشتگی اسید لاکتیک ۱۶
سرعت دفع اسید لاکتیک ۱۷
کنترل اسید لاکتیک هنگام فعالیت ۱۷
مفهوم خستگی و مفهوم غلظت لاکتات خون بالا ۱۸
مفهوم ضربان قلب بالا ۲۴
مفهوم فشار خون بالا ۲۵
مفهوم دقت ۲۶
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
مقدمه ۳۱
روش پژوهش ۳۱
جامعه آماری پژوهش ۳۱
متغیرهای پژوهش ۳۱
متغیرها مستقل ۳۱
متغیرهای وابسته ۳۲
ابزار و وسایل اندازه گیری مورد استفاده در پژوهش ۳۳
اندازه گیری ویژگی های بدنی ۳۳
نحوه جمع آوری اطلاعات ۳۴
افزایش غلظت لاکتات خون ۳۵
افزایش ضربان قلب ۳۵
افزایش فشار خون ۳۵
روشهای آماری ۳۵
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل یافته های پژوهش
مقدمه ۳۸
آمار توصیفی ۳۹
تجزیه و تحلیل داده ها ۳۹
بررسی توصیفی داده ها ۴۱
آمار استنباطی ۴۸
بررسی فرضیه ها ۴۹
آزمون فرضیه ها ۵۱
فصل پنجم بحث و نتیجه گیری
مقدمه ۵۵
خلاصه پژوهش ۵۵
بحث و نتیجه گیری ۵۷
پیشنهاد برخاسته از پژوهش ۶۰
پیشنهاد های پژوهش ۶۱
منابع ۶۲
فارسی ۶۲
خارجی ۶۳
۱- معینی، ضیاء الدین -رساله دکترا – دانشگاه تربیت معلم تهران-۱۳۷۹٫
۲- سید کاظم، واعظ موسوی و شجاعی، معصومه– یادگیری حرکتی – انتشارات پژوهشکده تربیت بدنی-چاپ سوم ۱۳۸۶٫
۳- مک آردل وکچ، کچ – انرژی و تغذیه – انتشارات سمت- ترجمه دکتر اصغر خالدان –چاپ پنجم -۱۳۸۴٫
۴- ویلمور و کاستیل– فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی – ترجمه دکتر ضیاء معینی و همکاران – انتشارات مبتکران- ۱۳۸۲٫
۵- گائینی عباسعلی – راهبردهای تغذیه ای در فعالیت ورزشی و کنترول وزن – انتشارات پژوهشکده تربیت بدنی- ۱۳۸۳٫
۶- آقاعلی نژاد – حمید و همکاران– مفاهیم اساسی در آمادگی بی هوازی – انتشارات کمیته ملی المپیک- ۱۳۸۳٫
۷- آرتور ولتمن– پاسخ غلظت لاکتات خون به فعالیت ورزشی – ترجمه دکتر عباسعلی گائینی – انتشارات پژوهشکده تربیت بدنی- ۱۳۸۳٫
۸- فاکس و ماتیوس – فیزیولوژی ورزشی – ترجمه دکتر اصغر خالدان – انتشارات دانشگاه تهران- خرداد -۱۳۸۲٫
۹- ند. ای. بوام گارتز– سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی، جلد دوم – ترجمه دکتر حسین سپاسی- ۱۳۸۱٫
۱۰- رابرت.ا. رابر گر اسکات اّ رابرتس – فیزیولوژی ورزشی (۱) ( انرژی، سازگاریها و عملکرد ورزشی ) ترجمه عباسعلی گائینی، ولی الله دبیدی روشن انتشارات سازمان سمت – تابستان – ۱۳۸۵٫
۱۱- رمضان پور، محمد رضا- اصول صحیح و عملی تمرین –انتشارات آستان ن قدس رضوی – ۱۳۸۵
۱۲- جان هربرگ گرین، (فیزیولوژی بالینی )، مترجم دکتر علی صادقی، چاپ چهاردهم، انتشارات استان سبحان- ۱۳۸۵٫
۱۳- برونر و سودارث – قلب، عروق و خون – مترجم حلیمه امینی، صدیقه عاصمی، و ژاله محمدعلیها-جلد ششم – ویرایش دهم ۲۰۰۴ چاپ پیک فرهنگ.
۱۴- رواسی علی اصغر – (آمادگی جسمانی ) – دفترآموزش های فنی و حرفه ای- ۱۳۷۹٫
۱۵- Midhal Ben Abdelkrim , saloua E1 Fazaa , Jalila E1 Ati 2007 ; 41; 69-75. “Time – motion analysis and Physiological data of elite under – ۱۹ – year – old basketball players during competition “ BJSM Online.
16- Alexandre morenira and et all. Article. “The effect of different models of training and competition. load structuration in the acceleration of adalt male high level Basketball Players” efdesportes. Com / Feb 2008.
17- Ali. A. Nov 2007. article. Pubmed.
18- MCInnes et al. “Elite Basketball Players … “ Cis. Squirming. Net. 2007.
19- Asker Jeukender. 2004 – ; 280-88. Sport nuratron and interdiction of energy production and performance. Humankenetics.
20- Wilmor. J. H. and costill , D.L. 1994. P: 391 – ۹۶٫ physiology of sport and exercise human kinetics.
21- Houston , ME. 1983 ; 25 (1) 53 – ۵۸ – Glycogen depletion and lactate responses in free style wrestling J.A.D.
22- Wolinsky. I. H. 1990. 296 – ۸ nutrition ergogenic aids nutrition. exercise and sport.
23- Katz and sahlin – ۱۹۹۰ ; ۲۸٫ Role of oxygen in regulation of glycolysis and lactate production in human skeletal muscle. Exe sport sci.
24- Mark lyons , Yahya al – nakeeb and alan nevil 2006. The impact of moderate and high intensity total body fatigue on passing accuracy in export and novice Basketball players. Journal of sports science and medicine.
25- E.boulel et al.heart rate and blood lactate responses during teakwando treining and competition.2006 Elsevier masson SAS all rights reserved.
26- Konstantaki and et al.j sports sci.1998 apr: 16(3):251-6
27- Rodriguez – alonsom and et al.j sports med 2003 phys Fitness.dec:43(4):432-6.
28- MCinnes at al ; jornal of sports science.The physiological load imposed on basketball players during competition. 1995
29- Kylie A. et al ; The effects of fatigue on decision making and shooting skill Performance in water polo players. Journal of sports sciences, 2006.
در طول تاریخ مدون، همواره انسان تلاش کرده تا برتری خود را بر دیگر همنوعان نشان دهد و تا حدودی بر نیروها و عوامل طبیعی تسلط یابد و برای این منظور از اندیشه، خرد و نیروی بدنی استفاده کرده است. گستره تاریخ دیرینه بشر سرشار از منازعات و تلاش های طاقت فرسایی است که ضامن بقای وی در عرصه زندگی شده است. در گذشته انسان برای دفاع یا تهاجم، به نبردهای تن به تن با دیگران می پرداخت. بعدها که این شیوه در جدال های انسانی منسوخ شد، نبرد تن به تن انسانها، با پیروی از قوانین و مقررات، در قالب ورزشها جای گرفت (۱).
بررسی سطح آمادگی ورزش کاران برای برنامه ریزی و ارتقای کمی و کیفی عملکرد ورزشی ضروری است. آنان همواره به دنبال به کار گیری بهترین شیوه تمرینی هستند که از پشتوانه علمی برخوردار باشد تا بتوانند به نتایج و پیروزی های ارزشمند و چشمگیر دست یابند (۱۴).
از سال ۲۰۰۰ میلادی که تغییرات زیادی در قوانین بسکتبال روی داده است. سرعت بازی نیز افزایش یافته. تغییرات شامل چهار کوآرتر ده دقیقه ای بازی که قبلا در دو نیمه ۲۰ دقیقه ای انجام می شد و تغییر در قانون نگه داری و حفظ توپ در نیمه زمین خودی که از ۱۰ ثانیه به ۸ ثانیه تنزل یافت و همچنین مالکیت توپ تا زمان قبل از پرتاب شوت به حلقه در زمان بازی از ۳۰ ثانیه به ۲۴ ثانیه تنزل یافت، این موارد باعث افزایش سرعت بازی و نهایتا خستگی بیشتر بازیکنان شده است، ضمنا نیازهای مشخص فیزیولوژیکی بسکتبال مدرن ضرورت رویکردی جدید را برای توسعه و پیشرفت در تخصیص برنامه تمرینات بدنی مناسب پیشنهاد می کند (۱۴).
اگر چه در کشور ما نیز گام های مثبتی در زمینه ی بهبود ورزش ها برداشته شده است، اما کافی نیست و باعث عقب ماندن ورزش در کشور ما نسبت به جوامع دیگر شده است. یکی از جنبه های بارز پیشرفت و موفقیت در هر رشته ورزشی، شناخت عوامل موثر در قهرمانی و نیز آگاهی مربیان از ویژگی ها و خصوصیات بدنی و ظرفیت های عملکردی موثر در موفقیت های ورزشی است و عدم آگاهی مربیان از توانایی ها و قابلیت های ورزش کاران موجب شده است که انرژی و زمان هدر رفته،و هزینه های گزاف را به دنبال داشته باشد. امروزه افراد بیشماری از همه ی رده های سنی در انواع فعالیت های ورزشی شرکت می نمایند (۱۴) و به تبع ان نیز تماشاچیان رو به فزونی می باشد. فروش تجهیزات ورزشی در حال پیشرفت است، اطلاع رسانی وقایع و رویداد های ورزشی در سطح جهان گسترش یافته، به گونه ای که در هر گوشه ای ازجهان، به سهولت و راحتی می توان تولیدات را پی گیری کرد.
همچنین، با پیدایش رایانه و استفاده همه جانبه از آن در علوم و صنایع گوناگون، سرعت پیشرفت در آنها به طور سرسام آوری فزونی یافته است. برای بالا بردن کمیت و کیفیت اجرای مهارت های ورزشی به خصوص در قهرمانان باید به قابلیت های جسمانی مورد نیاز آنها و میزان تقویت هر یک توجه خاصی مبذول داشت، چراکه، بهبود هریک از این قابلیت ها به نوبه ی خود اثر مثبتی بر اجرای مهارت های ورزشی خواهد داشت.
اغلب پژوهش ها نشان داده اند که سیستم های انرژی زایی از عوامل مهم و اساسی در توسعه مهارت ورزشی به شمار می رود و اهمیت این عوامل در بسکتبالیست ها به دلیل شرایط کاری آنها بر کسی پوشیده نیست لیکن آنچه نیاز به شناخت و درک بیشتر دارد چگونگی ارتباط این قابلیت ها و عوامل با مشخصات فیزیولوژیکی، ساختاری و نقشی است که هریک از آنها به عهده دارد.
برای ترقی و پیشبرد علوم، پژوهش های علمی-کاربردی ضروری است تربیت بدنی و علوم ورزشی هم از این قاعده مستثنی نیست. با توجه به اهمیت تربیت بدنی و تاثیرات آن در جامعه، توجه بیشتر به پژوهش ضروری به نظر می رسد. فعالیت های علمی با پشتوانه طرح های پژوهشی، حرکتی اساسی بوده و تاثیر بسیار مهمی در جهت تطبیق آن با نیاز واقعی جامعه دارد. بسکتبال از جمله ورزش هایی است که علی رغم پژوهش های متعدد، هنوز مشکلات علمی در آن وجود دارد.
تکامل و تداوم رشته ای مثل بسکتبال در طول تاریخ با ویژگی هایی از جمله، دقت، قدرت و تمرکز جهت اجرای مهارتهای آن و همچنین کم خطر بودن آن نسبت به دیگر رشته های ورزشی موجب جلب و جذب ورزشکاران زیادی به این رشته ورزشی شده است. این جذابیت در طول سالها موجب تکامل این رشته ورزشی شده و به شکل امروزی با قانون های مدون قابل اجرا است. این دیدگاه که می شود از طریق بالا بردن مهارتهای ورزشی این رشته موجب افزایش و نتیجه بازی شد، موجب انگیزه و فکر جدید برای از بین بردن متغیرهای مزاحم این ورزش است. ما می خواهیم در مسابقات (بسکتبال) امتیاز بیشتری بگیریم بنابراین می توانیم از طریق حذف و تعدیل، متغیرهایی مثل خستگی به این نتیجه دلخواه برسیم. غلظت لاکتات خون، ضربان قلب بالا و فشار خون یکی از این متغیرهای مزاحم است که در این پژوهش می خواهیم اثر آن را بر روی یک مهارت بسکتبال مورد ارزیابی قرار دهیم.
بسکتبال ورزش ادامه داری است که نیاز به سرعت، شتاب، حرکات انفجاری نظیر حرکت ارتجاعی (ریباند از حلقه)، دریبل و شوت پرشی، بلاک کردن، شوت، توقف های ناگهانی، سرعت بالا، حرکاتی منفجرانه و مکرر دارد (۲۶).
هنگامی که بحث بسکتبال به میان می آید. موضوع شاخص خستگی (غلظت لاکتات خون) که یکی از عوامل کاهش عملکرد بسکتبالیست ها است مطرح می شود. همیشه بازیکنان سعی می کنند که با کمترین صرف انرژی و با حداکثر دقت مطلوب به کارآیی خود کمک کنند. این دقت موجب افزایش امتیازات نهایی بازیکنان و همچنین امتیازات تیمی می گردد. در حال حاضر با تغییر قوانین بسکتبال از دو نیمه بازی در وقت فعال به چهار کواتر وقت بازی، هم باعث افزایش سرعت بازیکنان شده و هم موجب توجه به عملکرد استقامتی است که آن نیز توجه به تاخیر انداختن خستگی شده است.
در تمرینات غیر اصولی و کاهش آب بدن که باعث کاهش رشد جسمانی، کاهش حجم پلاسما، کاهش برون ده قلبی، از دست دادن الکترولیتها دیده می شود و علاوه بر این تعادل جسمی بسکتبالیست ها را مختل می کند و درصد دقت در مهارتهایی مثل شوت، پاس،دریبل را کاهش دهد (۶). از طرف دیگر آماده سازی ورزشکار برای حرکاتی که نیاز به دقت و کنترل حرکتی دارد به عواملی مانند آماده سازی، سازگاری محرک – پاسخ بستگی دارد.
مربیان بسکتبال آزمایشات مهارت را برای ارزیابی سطح مهارت بازیکنان نشان وهمچنین برای پیش گویی موفقیت های آینده بکار می برند. پیش بینی سطح اسیدلاکتیک و بعبارتی غلظت لاکتات خون می تواند به سطح و مقدار خستگی عضلانی حاصل از کار سخت تمرین و اجراهای متوالی و تکراری حرکات بسکتبال مثل رفت و برگشت های سریع، اجرای شوت جفت، پاسها، ریباندهای تخته حلقه و غیره را تعیین کند.
این سطح از خستگی عضلانی که نتیجه تجمع لاکتات است ممکن است باعث عملکرد ضعیف در دقت مهارتها شود. مهارتهایی مثل پاس، شوت، پرتاب آزاد در جریان بازی بشود. بیشتر امتیازات حاصل از این بازی (بسکتبال) در شرایط حساس و دقایق پایانی کوآرترها بدست می آید. این امتیازات، فوق العاده حساس بوده و نتیجه بازی را که نتیجه ماهها و سالها تمرین و مهارت در این رشته است، تعیین می کند. اهمیت و ضرورت تعیین سطح اسیدلاکتیک بدن که نوعی خستگی جسمانی است می تواند تناسب موجود در تمرینات را توجیه کند. این تناسب یعنی درصد زمان تمرین که برای اجرای مهارتهای مختلف بسکتبال می تواند برنامه ریزی شود.
از خصیصه های مختلف ورزشی بسکتبال سرعت است که می تواند دقت را تحت شعاع قرار دهد و از متغیرهای مزاحم مهم اجرای حرکات سرعتی، تجمع اسیدلاکتیک در بدن می باشد، لذا با وجود خستگی ناشی از اسیدلاکتیک اجرای بهینه پرتاب آزاد بسکتبال که نیاز به دقت دارد نیز تحت الشعاع آن قرار می گیرد.
پژوهش های کمی، در رابطه با خستگی بسکتبالیست ها و دقت و کنترل حرکتی آنها انجام شده است و لذا به جهت اهمیت و ضرورت پژوهش در این زمینه می بایست عوامل و متغییر های دخالت کننده در اینجا تا حد ممکن مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به اینکه بسکتبال رشته ای است پر تحرک، سریع و انتزاعی و با قابلیت های حرکتی و مهارتی ورزشکار در تقابل است و در عملکرد آنها اثر دارد می بایست عوامل آن مورد بحث و بررسی قرار گیرد همانطور که می بینیم در بخش های مرتبط با استراتژی بازی آن، مثل تاکتیک های حمله و دفاع تحقیقات زیادی صورت گرفته و کتاب های زیادی نوشته شده است.
نوع تمرینات بسکتبال و روش های مختلف تمرینی (۶) از جمله سرعت، شتاب، چابکی، انعطاف پذیری می بایست به بهترین شکل ممکن تقویت شود. البته عواملی مثل دقت، هماهنگی، ریتم، تعادل نیز مورد توجه و ضروری است. تغییرات پی در پی در قوانین بسکتبال موجب سرعت بیشتر این بازی شده است که انگیزه ی لازم را برای به اجرا در آوردن روش های علمی مختلف برای کسب پیروزی در آن به وجود
می آورند. از آنجائیکه آمادگی جسمانی در بسکتبالیست ها از اهمیت زیادی برخوردار است، باید افزایش توانایی های بدن به بهترین شکل در تمرینات مورد توجه قرار گیرد. جذابیت های این رشته ورزشی حتی در سطح جهانی موجب شده که آموزش تکنیک ها و تاکتیکها، حتی از سنین کودکی آغاز شود. نمونه بارز آن مینی بسکتبال در سطوح پیش دبستانی و دبستانی است.
برای مسابقات آموزش و پرورش در سطوح قهرمانی و دانش آموزی، برای مربیان و معلمان و اعضای فدراسیون بسکتبال و کمیته های مرتبط ضرورت و کاربرد دارد.
هدف کلی
هدف کلی این پژوهش: بررسی تاثیر برخی از عوامل فیزیولوژیک بر دقت پرتاب آزاد در بسکتبالیست های منتخب استان مازندران با سابقه تمرینی متوسط ۷ سال می باشد.
اهداف اختصاصی
۱- بررسی تاثیر افزایش غلظت لاکتات خون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
۲- بررسی تاثیر افزایش ضربان قلب بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
۳- بررسی تاثیر افزایش فشارخون بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال
۱- افزایش غلظت لاکتات خون پس از تمرین شدید، اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
۲- افزایش ضربان قلب بالا پس از تمرین شدید، اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
۳- افزایش فشار خون بالا پس از تمرین شدید، اثری بر دقت پرتاب آزاد بسکتبال ندارد.
۱- دمای سالن مورد آزمایش.
۲- رطوبت نسبی سالن.
۳- نور کافی در سالن.
۴- سابقه ورزشی.
۵- محدوده جغرافیایی آزمودنی ها.
۱- آزمودنی ها از سلامت کامل برخوردار بودند و هیچ گونه بیماری نداشته اند.
۲- آزمودنی ها در اجرای آزمون ها نهایت سعی و تلاش خود را بکار بردند.
۳- آزمودنی ها تلاش یکسانی را در هر دو مرحله ی پیش آزمون و پس آزمون داشته اند.
۴- آزمودنی ها توصیه های تغذیه ای ودارویی پژوهشگر را اجرا نمودند.
۱- موضوع در سطح منطقه ای مورد بررسی قرار گرفته است.
۲– عدم کنترل شرایط روحی- روانی مناسب برای بسکتبالیست ها.
۳ – عدم کنترل مصرف دارو و تغذیه علی رغم توصیه های مکرر پژوهشگر.
۱- پرتاب آزاد در بسکتبال: در مواقعی از شرایط بازی بسکتبال که بر روی مهاجم خطای عمدی و یا سهوی صورت می گیرد در منطقه ذوزنقه جریمه ای برای تیم گذاشته می شود که به آن پرتاب آزاد گفته می شود.
۲- غلظت لاکتات خون: به آستانه ای از تحمل بدن در شرایط و کار سخت بدنی گفته می شود که مقدار آن در بافت بدن و سپس در جریان خون به مقدار بالایی در حدود ۸ میلی مول/لیتر برسد که به آن خستگی ناشی از مقدار غلظت لاکتات خون گویند(۸).
۳- فشار خون بالا: فشار خون،فشاری است که به دیواره عروق وارد می کند.معمولااین واژه به فشار خون سرخرگی اشاره دارد.فشارخون بوسیله دومقدار،یعنی فشارخون سیستولی و دیاستولی بیان می شودکه عدد بزرگتر فشارخون سیستولی است این فشار،نشانه بالاترین فشار سرخرگی است که برابربا سیستول بطنی قلب است(۱۰).
۴- ضربان قلب بالا: درشرایط سخت بازی بسکتبال مثل رفت وبرگشت های سریع برای حمله وضد حمله، یا برگشت های بعد ازحمله، درشرایط دفاع، یادفاع پرس بسکتبال، بازیکنان به شدت فعالیت جسمی دارندکه می تواند باعث افزایش شدید ضربان قلب گردد.این افزایش شدیدضربان قلب با بوجود آمدن موقعیتی مثل پنالتی، می تواند روی دقت پرتاپ توپ بسمت حلقه اثر گذار باشد.
۵- اسید لاکتیک:
- یک ترکیب شیمیایی سه کربنه است که در اثر فرآیند گلیکولیز بی هوازی تولید می گردد (۲۷).
- آستانه بی هوازی فردی بالاترین حجم اکسیژن مصرفی است که میتواند طی یک دوره زمانی بدون آن که افزایش انباشتگی غلظت لاکتات خون ادامه یابد حفظ شود (۸).
۶- سیتولیزوزومی: خودخواری سلول وتجزیه آن.
۷- ریباند: باز پس گرفتن توپ از سبد بسکتبال را گویند.
۸- کوارتر: بسکتبال ۴۰ دقیقه است که به چهار وقت ده دقیقه ای تقسیم می شود هر ده دقیقه را یک کوارتر می نامند.
۹- گارد: رهبر یا لیدر تیم که بازی گردان در بسکتبال است.
۱۰- فوروارد: کسی که در پست جلو بازی می کند و حمله کننده تیم محسوب می شود.
۱۱- سنتر:کسی که در منطقه Zone (زوزنقه) بسکتبال بازی می کند.
۱۲- EPI: شاخص آمادگی غیرهوازی تست پله هاروارد
۱۳- vo2max: حداکثر اکسیژن مصرفی در دقیقه در کیلوگرم عضله
۱۴- vo2peak: اوج اکسیژن مصرفی در دقیقه در کیلوگرم عضله
این فصل شامل مبانی نظری و پیشینه پژوهش می باشد که در آن مواردی چون فیزیولوژی بسکتبال، اسیدلاکتیک، ضربان قلب بالا، دقت و کنترل بحث می شود و در ادامه به پژوهشهای قبلی انجام شده داخلی و خارجی در رابطه با اثرات غلظت لاکتات خون پرداخته می شود. آن چیزی که بیشتر جلب توجه می کند نبود پژوهشهای داخلی در رابطه با اثر غلظت لاکتات خون و ضربان قلب و فشار خون بالا بر روی دقت پرتاب آزاد است که نیاز بیشتر به پژوهش در مورد آن ضروری است. از آن مهم تر نیز نبود پژوهش یا کمبود آن در منابع خارجی است که فقط در رابطه با پاس بسکتبال و آنهم در ارتباط با خستگی ناشی از شرایط بازی، در پاس بسکتبال است. ضرورت و اهمیت پژوهش در زمینه بسکتبال نیز اهمیت خاص دارد چراکه یکی از بازیهای پر طرفدار ومهیج در دنیا است و نتایج آن نیز به همان نسبت اهمیت دارد، حال اگر بازی به شرایط بحرانی در دقایق پایانی برسد و نتیجه دو تیم به پرتاب آزاد منتهی شود،پرتاب گل موفق ویا ناموفق بازیکنان سرنوشت ساز خواهد بود،بدین لحاظ مهم است که مربیان و تمرین دهندگان مطلع باشند که تمرین پرتاب آزاد در شرایط سخت بدنی چقدر میتواند در نتیجه بازی موثر باشد از این طریق مربی
می تواند استراتژی بازی را تعیین کند.
بسکتبال از جمله ورزشهایی که به هر سه روش انرژی دستگاه، (ATP-PC)، دستگاه گلیکولیتیک، دستگاه هوازی وابسته است و نیاز به انرژی پس از مسابقه به حداکثر میرسد. لازمه دقت و تمرکز بسکتبالیست تأمین سوخت مورد نیاز در عضلهی درگیر بنا به نوع حرکت ویژه در طول مسابقه است. تفوق دستگاههای فیزیولوژیک در بسکتبال پیچیده است زیرا، مسابقه ممکن است در چهار کوآرتر ۱۰ دقیقهای طول بکشد. و یا حتی به وقت اضافه کشیده شود چون در بسکتبال مساوی وجود ندارد. میانگین هزینه انرژی بسکتبال در یک دقیقه ۱۱ کیلوکالری است و این مقدار در بین ورزشها دارای هزینه انرژی بالایی است.
بررسی انجام شده نشان میدهد که هزینه انرژی مصرفی ممکن است به ۶۶۰ کیلوکالری در ساعت برسد. (۸) دفع انرژی روزانه در هر کیلوگرم وزن بدن ۹۳/۶۷ کالری با وزن متوسط ۷۵ کیلوگرم و مقدار خالص انرژی مصرفی مورد نیاز روزانه برپایه انرژی ضروری محاسبه شده، ۵۱۰۰ کیلوکالری ومقدار انرژی فیزیولوژیکی روزانه با ۱۰ درصد انرژی اضافی ۵۶۱۰ کیلوکالری میباشد(۸).
ماده اصلی تأمین کننده انرژی مورد نیاز بدن بسکتبالیست مولکول ATP است که میبایست از مواد غذایی کربوهیدرات، پروتئین و چربی موجود در بدن تأمین گردد. به بیان دیگر دستگاههای تأمین انرژی هوازی و بیهوازی هستند که ATP مورد نیاز بدن را از متابولیسم این سه ماده اصلی غذایی تأمین میکنند.
دستگاه بی هوازی خود به دو دستگاه فسفاژن (ATP-PC) و اسید لاکتیک تقسیم میشود. در حالت عادی مقدار محدودی از مولکول ATP و کراتین فسفات در سلولهای عضلانی وجود دارند که برای تولید انرژی زیاد و ناگهانی، نیازی به صرف وقت و طی مراحل متابولیسم ندارند. با ادامه یافتن فعالیت شدید ورزشی با زمان بیش از ۱۰-۲۰ ثانیه دستگاه بی هوازی اسید لاکتیک شروع به کار میکند. در این دستگاه طی چند سری فعالیتهای، بیوشیمیایی پیچیده مولکولهای گلوکز شکسته و تولید ATP میکنند. در این دستگاه به علت عدم وجود اکسیژن کافی، مولکولهای کربوهیدرات به طور ناقص میسوزند و حاصل این فرآیند علاوه بر تولید انرژی، مقادیری اسید لاکتیک نیز خواهد بود. نکته حائز اهمیت این است که در این دستگاه فقط مولکولهای کربوهیدرات قابل استفاده هستند. هرچه فعالیت بیشتر باشد، کربوهیدرات اهمیت بیشتری پیدا میکند. مواد قندی در بدن تبدیل به مولکول های گلیکوژن شده و در سلولهای عضلات و کبد ذخیره میشوند. بسکتبالیست که در آستانه مسابقات قرار دارند نباید ذخایر گلیکوژنی بدن خود را کاهش دهند. این باعث افت بدن و خستگی زود هنگام و کاهش دقت آنها میشود. به دنبال شروع فعالیت دستگاه اسیدلاکتیک این ماده در سلولهای عضلانی ترشح و سپس در جریان خود دیده میشود از طرفی دستگاههای کنترل و تصفیه بدن شروع به دفع این ماده اسیدی از خون میکنند. در ادامه فعالیت سنگین تجمع اسید لاکتیک در عضلات و خون به تدریج افزایش یافته به مراتب بیشتر از میزان دفع آن میشود که ادامه این روند به شدت به محیط سلولهای عضلانی و جریان خون را که در حالت عادی کمی قلیایی هستند به سمت اسیدی شدن هدایت میکند(۳).
شدت ورزش تعیین میکند که کدام سوخت به منظور فراهم آوردن انرژی برای در عضله حال فعالیت استفاده میگردد. زمانی که شدت تمرین بالا میرود بدن بیشتر به گلیکوژن عضله و گلوکز پلاسما متکی میشود میزان کربوهیدرات مصرف شده در طول تمرین به وضعیت مشخص بستگی دارد. ورزشکاران حرفهای بدلیل تراکم میتوکندریهای گسترش یافته و تراکم بالای آنزیم اکسیداسیونی نسبت به افراد غیر ورزشکار چربی بیشتری میسوزانند و انتقال اسیدهای چرب به میتوکندری ممکن است تقویت گردد. ورزشکاران حرفهای در تمرین سنگین دارای مقدار کمتری از کاتکولامینهای درحال گردش میباشند. این سازش پذیری به همراه تراکم مویرگی و افزایش در تری گلیسرید بین ماهیچهای، انتقال اکسیژن را تقویت میکنند (۴).
همة فعالیتهای سرعتی که بین ۱ تا ۲ دقیقه به طور میانجامد، نیاز زیادی به دستگاه گلیکولیتیک دارند و سطح اسید لاکتیک عضله میتواند از یک میلی مول در هرکیلوگرم عضله در حال استراحت، به بیش از ۲۵ میلی مول در هر کیلوگرم عضله برسد. اسیدی شدن تارهای عضلانی و در پی آن اختلال در عملکرد آنزیمهای گلیکولیتیک از تجزیه بیشتر گلیکوژن جلوگیری میکند. علاوه بر این، حضور اسید ظرفیت پیوند کلسیمی تارهای عضلانی را کاهش میدهد و از انقباض عضلانی جلوگیری میکند. میزان انرژی مصرفی یک تار عضلانی در جریان ورزش میتواند ۲۰۰ برابر بیشتر از حالت استراحت باشد. بنابراین دستگاههای ATP-PCR و گلیکولیتیک نمیتوانند به تنهایی همه انرژی مورد نیاز بدن را فراهم سازند. بدون وجود دستگاه انرژی دیگری، ظرفیت ورزشی انسان ممکن است تنها به چند دقیقه محدود شود(۱۰).
تولید هوازی ATP در درون اندامکهای سلولی ویژهای بنام میتوکندری صورت میگیرد. در عضلات میتوکندریها نزدیک تارچههای عضلانی هستند و در سرتاسر سارکوپلاسم پراکنده میباشند. در جریان بازی بسکتبال که گاهی به ۶۰ دقیقه فعال میکشد و بعلاوه به فعالیتهای مابین کوآرترهای بازی برای تولید مداوم نیرو بدن نیاز دسترسی یکنواخت به انرژی است. بر خلاف تولید ATP به روش بیهوازی، دستگاه هوازی انرژی بسیار زیادی تولید میکند، بنابراین در فعالیتهای طولانی، متابولیسم هوازی روش اصلی تولید انرژی است. این دستگاه، به توانایی بدن برای تحویل اکسیژن به عضلات فعال بستگی دارد(۱۰).
شاخصی که معمولاً برای آمادگی جسمانی ورزشکاران به کار میرود حداکثر اکسیژن مصرفی Vo2 Max. مصرف اکسیژن Vo2 برابر است با حاصل ضرب تفاوت بازده قلبی و اختلاف اکسیژن خون سرخرگی و سیاهرگی است. از این رو بازتاب متغیرهای فیزیولوژیک، مرکزی و محیطی است. اندازههای حجم ضربهای و تفاوت اکسیژن خون سرخرگی و سیاهرگی بسیار تهاجمی بوده و از لحاظ اخلاقی توجیه آن برای تعیین حداکثر Vo2 امر مشکلی میباشد. اما مصرف اکسیژن و متغیرهای مربوط میتوانند از طریق گرماسنجی مستقیم مواد غذایی تعیین شوند. این عامل شامل اندازهگیری تهویه ریوی،مقایسهی دی اکسید کربن بازدم شده و غلظتهای اکسیژن میباشد. در طول آزمایش افزایشmax Vo2 اساساً دارای رابطه خطی با افزایش بازده انرژی میباشد، از این رو با نشان دادن این امر که Vo2max بدست آمده، سرانجام به یک نقطهای میرسد که در آن علیرغم افزایش بازده انرژی، مصرف اکسیژن افزایش پیدا نمیکند، در این صورت اکسیژن مصرفی ممکن است کاهش پیدا کند.max Vo2 یک مشخصه ثابت در فرد میباشد در نتیجه انواع فشارهای فیزیکی اعم از کاهش خون، جذب آب متوسط تا شدید (۵۰۰ میلی لیتر)، دمای بسیار زیاد، تب گرمازا و گرسنگی شدید تنها ۲ تا ۳ درصد کاهش و یا تحت تأثیر آنها قرار نمیگیرد. اما این فشارها بر روی ضربان قلب و حجم ضربهای اثر میگذارد (۹).
علاوه بر Vo2max، ویژگیهای اختصاصی میوکارد نیز، یک عامل مهم و تعیین کننده جهت شرکت در ورزشها میباشد، تحقیقات نشان میدهند که ضخامت دیواره بطن چپ بسکتبالیستها در مقایسه با غیر ورزشکاران یا ورزشکارات استقامتی بیشتر میباشد، که این ناشی از فعالیتهای قدرتی آنها در مواجهه با شرایط بازی است.